Neft mahsulotlari va yonilg‘i-moylash materiali eksperizasi

Neft mahsulotlari va yonilg‘i-moylash materiallari ekspertizasini o‘tkazish zarurati o‘zini yoqib yuborish, qasddan o‘t qo‘yish, ehtiyotsizlik natijasida sodir qilinadigan yong‘in, yo‘l-transport hodisalari, jasadni yoqib yuborish, turli jinoyat izlarini yo‘qotish maqsadida ob’ektlarga  o‘t qo‘yish, neft mahsulotlari va yonilg‘i-moylash materiallarini o‘g‘irlash bilan bog‘liq bo‘lgan jinoiy ishlarni ko‘rishda tug‘iladi.

Neft mahsulotlari va yonilg‘i-moylash materiallari ekspertizasi amaliyotining tahlili, sud-tergov idoralari xodimlari bu ob’ektlar xususiyatlari va tabiati haqida yetarlicha ma’lumotlarga ega bo‘lmaganliklari oqibatida ashyoviy dalillarni ekspertizaga tayyorlash, ekspertiza tayinlash va savollarni tuzishda ko‘p xatolarga yo‘l qo‘yishlarini ko‘rsatadi.

Neft mahsulotlarini va yonilg‘i-moylash materiallarini har xil idishlar (butilka, kanistra va boshqalar)da hamda buyumlarda (kiyimdagi dog‘lar, transport vositalari va quroldagi qatlamlar) qolgan yuqi (izlari) ekspertizasining daliliy mohiyati shundaki, tekshirish natijalari bo‘yicha yong‘in sodir bo‘lgan joyda va transport vositasida, qurolda va jabrlanuvchi yoki jinoyatchining kiyimida tez yonuvchi neft mahsulotlari, yonilg‘i-moylash materiallari borligini, ularning turini aniqlash mumkin. Yonilg‘i-moylash materiallarining izlari uni qoldirgan buyumdagi ushbu materiallar bilan solishtirib ularning turdoshligi va ayrim vaziyatlarda aynan o‘ziligini aniqlashga asos bo‘lishi mumkin.

Neft mahsulotlari va yonilg‘i-moylash materiallari kriminalistik ekspertizasining natijalari voqea muhim tafsilotlarini aniqlashda asosiy rol o‘ynaydi. Masalan, zamonaviy instrumental usullar (yupqa qatlamli xromatografiya, gaz-suyuqlik xromatografiya, ultrabinafsha va infraqizil spektroskopiya, emission-spektral tekshirish va b.) yordamida har xil buyumlarda qolgan ko‘z ilg‘amaydigan, juda kam miqdorda bo‘lgan neft mahsulotlari va yonilg‘i-moylash materiallarining yuqi (izi)ni topish mumkin. Bu hol yong‘in sodir bo‘lgan joydan olingan ashyoviy dalillarni tekshirishda yonuvchi suyuqlik ishlatilganmi-yo‘qmi degan masalani hal etishda katta ahamiyatga ega.

Font Resize